Τρίτη, 16 Απριλίου 2013

Μαθήματα Ηγεσίας από την Μ. Θάτσερ


Γράφει ο Ευθ. Π. Πέτρου

Οι ηγέτες δοκιμάζονται στις δυσκολίες. Τότε αποδεικνύεται αν διαθέτουν την οξυδέρκεια να αντιλαμβάνονται ταχέως τα δεδομένα και, την τόλμη να λαμβάνουν δύσκολες αποφάσεις. Συνήθως δε, σε τέτοιες στιγμές ξεχωρίζουν από το ψοφοδεές περιβάλλον κινούμενοι κατά τρόπο που η επιφανειακή ανάγνωσις θα τον εχαρακτήριζε «εναντίον του ρεύματος».
Η Μάργκαρετ Θάτσερ δοκιμάσθηκε πολλές φορές κατά την 12ετία της πρωθυπουργίας της, αλλά ακόμη και κατά την περίοδο που ηγείτο της αντιπολιτεύσεως που επέτυχε την παταγώδη κατακρήμνιση της κυβερνήσεως των Εργατικών. Κορυφαία στιγμή της όμως υπήρξε ο πόλεμος των Φώκλαντ. Όπου μόνη, με την κυβέρνησή της να διαφωνή, έλαβε την απόφαση στρατιωτικής δράσεως σε ένα σύμπλεγμα βρεταννικών νήσων οκτώ χιλιάδες μίλια μακρυά.

Εκ των υστέρων όλα φαίνονταν εύκολα. Η κυβέρνησις και η διοίκησις εργάσθηκαν υποδειγματικά. Οι βρεταννικές δυνάμεις επεκράτησαν με άνεση εντός τριών μηνών. Ουδείς αμφέβαλε για την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών και του τότε προέδρου Ρόναλντ Ρήγκαν, οι δε Ευρωπαίοι εταίροι ετάχθησαν ομοφώνως στο πλευρό της.
Τριάντα χρόνια αργότερα, με σημαντικά έγγραφα της βρεταννικής κυβερνήσεως να έχουν αποχαρακτηρισθή, μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι η εικόνα αυτή υπήρξε απατηλή. Ούτε η «ειδική σχέσις» ΗΠΑ-Βρεταννίας, ούτε η ενδοευρωπαϊκή αλληλεγγύη ελειτούργησαν απρόσκοπτα. Ήταν όμως η προσωπικότητα της εκλιπούσης πρωθυπουργού, που τους επέβαλε να την υποστηρίξουν.
Ήταν ήδη γνωστές οι διαφωνίες στους κόλπους της βρεταννικής κυβερνήσεως της εποχής, όπου πρώτος ο υπουργός Αμύνης Τζων Νόττ, αμφισβητούσε την στρατιωτική δυνατότητα ανακαταλήψεως των νήσων. Τότε δίπλα στην πολιτική προσωπικότητα της Μάργκαρετ Θάτσερ, ανεδείχθη και ο στρατιωτικός ηγέτης. Ο αρχηγός του Στόλου ναύαρχος Λούις, ο οποίος με απόλυτη ψυχραιμία ενημέρωσε την κυβέρνηση ότι μπορεί εντός 48 ωρών να συγκροτήση μια δύναμη «φρεγατών αντιτροπιλλικών και αμφιβίων πλοίων, τα οποία με επικεφαλής δύο αεροπλανοφόρα» θα ανακαταλάβουν τα νησιά.
Ας μην κάνουμε συγκρίσεις με δικούς μας πολιτικούς και στρατιωτικούς «ηγέτες» και την συμπεριφορά τους σε περιπτώσεις κρίσεως. Θα είναι θλιβερές.
Αυτό που πλέον έχει αποκαλυφθή από τα αποχαρακτηρισθέντα έγγραφα, είναι ότι ούτε οι Αμερικανοί, ούτε οι Γάλλοι (που προμήθευαν την Αργεντινή με όπλα) ήσαν πρόθυμοι να υποστηρίξουν την Βρεταννία. Το Σταίητ Ντηπάρτμεντ προσέφερε τις «καλές του υπηρεσίες» με διάφορες προτάσεις συμβιβασμού και διαπραγματεύσεων. Οι Γάλλοι απέκρυπταν τις εν εξελίξει συναλλαγές τους με την Αργεντινή τις οποίες πάντως απεκάλυψαν οι βρεταννικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Την ίδια στιγμή οι προθέσεις όλων των κρατών της τότε ΕΟΚ θα μπορούσαν να συνοψισθούν στην φράση «απελθέτω απ’ εμού το ποτήριον». Στάση την οποία επέδειξαν και έναντι της Ελλάδος στις κρίσεις με την Τουρκία και έναντι της Μαδρίτης όταν το Μαρόκο θέλησε να καταλάβη την ισπανική νησίδα Περεχίλ κοντά στις ακτές του.
Όμως η Θάτσερ, απορρίπτοντας με επιμονή κάθε προσπάθεια να την πείσουν να συμβιβασθή και τονίζοντας τις επιπτώσεις που θα είχε μακροπροθέσμως μια διάρρηξις των σχέσεων ΗΠΑ και Γαλλίας με την Βρεταννία, επέτυχε και να εξασφαλίση την υποστήριξη που ήθελε. Άφησε δε στους διστακτικούς φίλους της, το περιθώριο να βγουν και αυτοί κερδισμένοι προβαλλόμενοι ως «υποστηρικτές του δικαίου» και ως στυλοβάτες της ευρωατλαντικής αλληλεγγύης.
Οι Αργεντινοί μάλιστα, ανίκανοι να προβλέψουν την αποφασιστικότητα της Μάργκαρετ Θάτσερ, ήσαν απολύτως πεπεισμένοι ότι οι Αμερικανοί θα ανέχονταν αν όχι και θα υπεστήριζαν την επιθετική τους ενέργεια!
Πολλοί μπορεί να ισχυρισθούν ότι η Θάτσερ ενήργησε όπως ενήργησε διότι ηγείτο μιας μεγάλης χώρας όπως η Βρεταννία. Φαίνεται όμως ότι ούτε κάν τα υπόλοιπα μέλη της κυβερνήσεώς της, συμμερίζονταν τις απόψεις της. Ας προσπαθήσουμε να φαντασθούμε είτε τον προκάτοχό της Χάρολντ Ουίλσον, είτε τους διαδόχους της (και δεδηλωμένους συνεχιστές της πολιτικής της) Τζων Μαίητζορ και Τόνυ Μπλαίρ να αντιμετωπίζουν μια παρόμοια κρίση…
Θα διαπιστώσουμε ότι δεν ήταν το μέγεθος της χώρας που καθόρισε τις εξελίξεις. Ήταν το μέγεθος της ηγέτιδος. Που θα έπρεπε να παραδειγματίζη το ανά την Ευρώπη «πολιτικό προσωπικό» που δεν τολμά να διεκδικήση για τον εαυτό του τον τίτλο της «πολιτικής ηγεσίας». Τίτλο που προφανώς πέφτει πολύ βαρύς για τους αδύναμους ώμους τους. 

(«Εφημερίς Εστία»)

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...